Faydalı Bilgiler

Fibromiyalji nedir?

Fibromiyalji hastalığı şeklinde de tabir edilen fibromiyalji, vücuttaki genel hassasiyet yerlerinin meydana geldiği, kas ve kemiklerde ağrı ile yorgunluğun hissedildiği, uyku düzeni üzerinde sorunlara ve bilişsel bozulmalara sebebiyet veren kronik, diğer bir ifadeyle uzun zaman süren bir rahatsızlıktır. Fibromiyalji tanısı konulmasında genel olarak büyük oranda zorluk çekilir. Fibromiyaljinin bulguları diğer benzeri durumların bulguları ile benzer olabilir ve teşhisi net şekilde koymak adına temel bir test bulunmamaktadır. Bu durumun ardından fibromiyalji genel anlamda yanlış teşhisle sonuçlanır. Fibromiyaljinin tedavi edilmesi oldukça zor ve karmaşık bir durumdur. Fakat doğru ilaçlar, terapi ve hayat tarzı üzerinde yapılması gereken değişiklikler yardımıyla fibromiyaljinin bulguları kontrol altında tutulur ve yaşam kalitesinin artması için gerekli önlemler alınır.

Fibromiyalji Neden Olur?

Şu ana kadar net olarak bilinmeyen ve yapılan en son çalışmaların doğrultusunda fibromiyaljinin enfeksiyon, travma ve stres benzeri bir kısım tetikleme ile ortaya çıkan kalıtsal özelliklere bağlı olarak genetik eğilimlerden meydana geldiği düşünülmektedir. Var olan bir düşünceye göre beyin bir nedenden kaynaklı olarak ağrı eşiğini azaltır ve daha önce acı meydana getirmeyen duyumlar zaman geçtikçe çok acı verici bir duruma ulaşır. Diğer bir düşünceye göre ise sinirlerin ağrı sinyallerine yüksek miktarda tepki göstermesi durumudur. Bu durum göz önüne alınarak fibromiyalji rahatsızlığından olumsuz etki gören kişilerde beyin ve sinirler normal ağrı sinyallerini yanlış şekilde algılar ya da aşırı şekilde tepki yaratabilir. Bu olay özellikle beyinde oluşan kimyasal dengesizlikler ya da beyinde var olan merkezi ağrı duyarlılığına etkisi oluşan arka kök gangliyonunda mevcut anormalliklerden dolayı meydana gelebilir. Fibromiyalji bulguları otoimmün bozuklukların bulgularına oldukça fazla şekilde benzerlik göstermektedir. Bu benzerlik durumu fibromiyaljinin otoimmün bir rahatsızlık olabileceği görüşüne de ortam hazırlamıştır. Fibromiyalji genel olarak aynı hane içinde oluşur ve genlerle aktarımı yapılır. Yapılan araştırmaların ardından sinir hücreleri arasında bulunan kimyasal ağrı sinyallerinin iletimine etki eden birkaç muhtemel gen vardır. Fibromiyalji genel anlamda orta yaştan başlar ve yaş ilerledikçe oluşması riskinde artış görülür. Diğer taraftan fibromiyalji çocuklarda da ortaya çıkabilir. Bu potansiyel sebeplerin inde enfeksiyon, veya geçmişte yaşanan bir hastalık fibromiyaljiyi tetiklemektedir ya da belirtileri daha ağır hale getirmektedir. Grip, zatürre, Salmonella ve Şigella bakterilerinin sebep olduğu sindirim sistemi enfeksiyonlarıyla Epstein-Barr virüsünün genellikle fibromiyaljiyi tetikleyebileceği bilinir. Ağır bir fiziksel ya da duygusal travma yaşayan bireylerde fibromiyalji meydana gelebilir. Bu olay travmanın ardından stres bozukluğu ile direkt olarak bağlantılı olmaktadır. Travma gibi, stres de kişilerde uzun zaman süren izleri bırakabilmektedir. Stres, fibromiyalji tetiklenmesi durumuna katkı sağlayabilecek hormonal değişikliklerle bağlantılı olan bir durumdur.

Fibromiyalji Belirtileri Nelerdir?

Bulunduğumuz dönemde fibromiyaljinin vücutta hassas noktalar şeklinde bilinen ağrı bölgelerine sebebiyet verdiği bilinmektedir. Bu noktaların bazı bölümleri geçmiş dönemlerdeki “tetikleme noktaları” şeklinde tabir edilen hassasiyet alanlarıyla bağlantılıdır. Fakat farklı ağrı bölgeleri geçmiş dönemlerde kabul edilen hassasiyet noktalarından ayrı yerlerde düşünülmektedir. Geçmişte, insanların vücutlarında yer alan on sekiz belli tetikleme bölgesinden en minimum on birinde yaygın ağrı ve hassasiyet mevcut ise fibromiyalji teşhisi olduğu saptanmıştır. Bu bölgelerin üstüne sıkı bir şekilde bastırıldığı zaman kişi acı duyuyorsa, fibromiyalji ağrı bölgesi hassas şekilde ifade edilir. Bu bölgeler içinde baş arkası ve ense, omuz üstleri, üst göğüs, kalçalar, dizler ve dirseklerin dışı da yer alır. Ağrı bölgeleri günümüzde fibromiyalji teşhisi adına yalnız olarak yeterli görülmez. Hiçbir laboratuvar testinin ya da görüntüleme taramasının fibromiyaljiyi tespit etmesi mümkün değildir. Ağrı, fibromiyalji tanısı konulmasında en belirgin durumdur. Vücutta yer alan farklı kaslar ve diğer yumuşak dokular tutarlı, devamlı ve donuk bir ağrı şeklinde oluşur. Hafif bir ağrı da bile oldukça yoğun ve dayanılmaz bir durum ortaya çıkar. Ağrının şiddeti gün geçtikçe farklı olabilmektedir. Diğer taraftan vakalarda ağrı ve yorgunluklarının tümüyle iyileştiği remisyon tipi dönemler meydana gelebilir. Fibromiyalji ağrıları göğüs noktasında ortaya çıktığında, kalp krizinin ağrısıyla benzer olabilir. Söz konusu ağrı delici, keskin veya yanma hissi şeklinde oluşabilir ve kalp krizi olduğunda ortaya çıkan nefes alamama hissine sebebiyet verir. Fibromiyalji ağrısı sırt bölgesinde oldukça sık görülür. Bu ağrının bel fıtığı, çekilen bir kas veya romatizma gibi hastalıklardaki ağrıdan farkının anlaşılması bazı zamanlarda mümkün olmayabilir. Romatizma ile fibromiyaljinin birlikte meydana geldiği durumlarda vardır. Fibromiyalji ağrı bacaklarda yer alan kaslar ve yumuşak dokularda da görmek mümkündür. Bu ağrı kramp ağrısı veya romatizma ağrısına benzer olabilir. Genel olarak derin, zonklayan ya da yanma hissi veren bir ağrı şeklinde oluşur. Bazen bacaklarda fibromiyalji uyuşma, karıncalanma ya da bacakların üstünde bir şeyler gidiyormuş gibi his olmaktadır. Bazen yorgunluğun bacaklarda oluşma durumu da görülür ve uzuvları hareket ettirmek istenildiğinde sanki üstünde ağırlık varmış gibi güç olur. Fibromiyaljinin ağrıdan hariç bulguları arasında devamlı yorgunluk hissi, uyku problemleri, uzun zaman devam eden uyumaya karşın dinlenmiş hissetmeme, baş ağrıları, depresyon, anksiyete, odaklanma sorunu ya da dikkat problemleri, karın boşluğunda oluşan acı veya ağrı, gözlerde kuruluk hissi ve interstisyel sistit gibi mesane sorunları yer almaktadır. Fibromiyalji insanların duygusal durumun ve gündelik enerji düzeyini de etkilemektedir. Fibromiyalji sisi, fibro sisi ya da kişinin sisi şeklinde de tabir edilir. Bazı kişilerde görülen bulanıklığı ifade etmek amacıyla dile getirdiği bir tabirdir. Beyin sisinin bulguları içerisinde hafıza kaybı, konsantrasyon zorluğu, ve dikkat verme konusunda zorluk yer almaktadır. Bazı durumlarda kişiler fibromiyaljinin sebep olduğu beyin sisini, duyulan fiziksel ağrıdan çok daha fazla etkili bulmaktadır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu